Bài viết ·
Công thức toán bị vỡ khi mở file Word trên máy khác — vì sao và cách xử lý
Đề thi mở ở nhà thì đẹp, mở ở trường thì công thức thành ô vuông hoặc lệch hẳn. Nguyên nhân thật và ba cách xử lý theo mức độ.
Triệu chứng quen thuộc: bạn soạn đề ở nhà, mọi công thức hiển thị đúng; mở đúng file đó ở máy phòng hội đồng thì phân số tụt xuống, ký hiệu Hy Lạp thành ô vuông, hoặc cả khối công thức biến thành một ảnh mờ không sửa được. Đây gần như không bao giờ là lỗi file hỏng.
Ba nguyên nhân, và cách phân biệt
Công thức trong Word tồn tại ở ba dạng khác nhau, và mỗi dạng hỏng theo một kiểu riêng. Nhìn vào cách nó hỏng là biết đang gặp dạng nào.
- Ô vuông hoặc dấu hỏi thay cho ký hiệu — máy kia thiếu font. Công thức viết bằng Equation Editor dùng font Cambria Math; máy nào không có nó thì mọi ký hiệu ngoài bảng chữ cái cơ bản đều rỗng.
- Công thức hiện đúng nhưng nằm sai chỗ — khác phiên bản Word. Word 2007–2010 và Word 2016 trở đi dàn công thức khác nhau, và bảng chứa công thức thì xô lệch theo.
- Công thức thành ảnh không sửa được — đó là đối tượng MathType hoặc OLE cũ. Máy không cài MathType chỉ thấy ảnh chụp lần cuối, và ảnh đó phóng to là vỡ.
Cách xử lý, theo mức độ
- Nhúng font vào file: File → Options → Save → tích "Embed fonts in the file". Việc này chữa được nguyên nhân thứ nhất và mất mười giây. Đổi lại file nặng thêm vài trăm KB.
- Đừng gửi đi bản .docx — gửi PDF. Bản in mới là thứ học sinh nhận, và PDF thì không phụ thuộc font hay phiên bản Word của máy in.
- Nếu tuần nào cũng gặp: chuyển việc soạn đề sang công cụ mà công thức không phụ thuộc máy đọc. Bản in dàn bằng engine của LaTeX cho ra cùng một trang trên mọi máy, vì trang đó đã được dàn xong trước khi rời máy bạn.
Texva nhập được cả ba dạng trên, kể cả đối tượng MathType cũ, và giữ công thức ở dạng dữ liệu sửa được. Nhưng nếu bạn chỉ gặp vấn đề này một lần trong năm thì bước 1 và 2 ở trên đã đủ — không cần đổi công cụ vì một file.
Mẫu dùng được cho việc này
- Đề THPT 2025 — 3 phần chuẩnĐúng cấu trúc đề thi tốt nghiệp THPT 2025: Phần I trắc nghiệm 4 lựa chọn, Phần II đúng/sai 4 ý, Phần III trả lời ngắn (đáp án số).
- Đề Kiểm Tra 15 PhútĐề kiểm tra nhanh 1 trang: 5 câu trắc nghiệm và 1 câu tự luận ngắn.
Bài khác
- 12 dạng câu hỏi ra được trong một đề THPT — và dạng nào đo được gìKhông phải dạng nào cũng đo cùng một thứ. Mỗi dạng hợp với mức độ nhận thức nào, và lỗi mà chính dạng đó hay dụ người soạn mắc phải.
- Chấm phiếu trắc nghiệm bằng ảnh chụp — chuẩn bị thế nào để không sai cả phòngChấm bằng ảnh nhanh hơn chấm tay rất nhiều, nhưng sai ở khâu chuẩn bị thì sai cả phòng mà không có dấu hiệu gì. Bốn thứ phải chốt trước khi in.
- Soạn giáo án 5512 nhanh hơn mà vẫn đủ mục — bốn chỗ tiết kiệm được thời gianGiáo án theo công văn 5512 dài vì phải đủ mục, không phải vì phải viết nhiều. Bốn chỗ tốn thời gian nhất, và chỗ nào cắt được.